60 jaar Eredivisie: Trots van het Noorden gaat op titeljacht

8 februari 2017
Hennie Meijer stoomt in het topseizoen 1990/91 op tegen Fortuna Sittard. Links op de achtergrond Roger Reijners, rechts Mart van Duren
Hennie Meijer stoomt in het topseizoen 1990/91 op tegen Fortuna Sittard. Links op de achtergrond Roger Reijners, rechts Mart van Duren FOXSports.NL
De Eredivisie bestaat 60 jaar. In samenwerking met Voetbal International belichten we wekelijks de (verhalen achter de) mooiste shirts uit onze rijke vaderlandse voetbalgeschiedenis. Deel 19: GVAV.

Rond 1966 is GVAV een club van naam. Het bezit met Tonny van Leeuwen een legendarische doelman (zie kader) en finisht tijdens die periode drie keer als zesde in de Eredivisie. Tóch valt de Groningse Voetbal en Atletiek Vereniging in 1971 uit het profvoetbal weg. 

Enorme schulden maken een ingrijpend saneringsplan noodzakelijk, met een nieuwe structuur en op 16 juni 1971 de oprichting van FC Groningen als eindresultaat.

Het GVAV-tenue, bestaande uit een blauw shirt met witte broek en rode kousen, verdwijnt van de velden. Voortaan vertonen de Groningse profs zich in het wit en groen, kleuren die zijn ontleend aan het gemeentewapen en zo de binding met de stad benadrukken.

Bescheiden
Sportief gezien begint de club bescheiden. Ze speelt zelfs enige tijd in de Eerste Divisie, maar krijgt in januari 1980 een voorzitter die brandt van ambitie: varkensboer Renze de Vries. Hij zal FC Groningen na de promotie dat jaar met strakke hand naar de subtop leiden.

Onder zijn bewind speelt de ploeg regelmatig Europees voetbal. Het debuut, in 1983, levert meteen al een stunt op door de uitschakeling van Atlético Madrid (2-1 verlies in Spanje, 3-0 winst op eigen veld). In de tweede ronde zijn de Groningers na een 2-0 zege op Internazionale dicht bij een nieuwe sensatie, maar een tumultueuze tweede helft in Bari voorkomt dat: 5-1.

Onder De Vries verhuizen veel opvallende spelers naar Het Oosterpark. Zoals de in Groningen onvergetelijke aanvaller Fandi Ahmad uit Singapore, aanspeelpunt Hennie Meijer, de sterke spits René Eijkelkamp en Rambo John de Wolf.

De val van De Vries, eind januari 1989, is een mokerslag. De preses blijkt op grote schaal belastingen te hebben ontdoken, een geruchtmakende affaire die de club langdurig met ernstige financiële problemen opzadelt. Op het gras zet de progressie door.

Titeljacht
De noorderlingen gaan onder trainer Hans Westerhof zelfs op titeljacht. Lang speelt FC Groningen in het seizoen 1990/91 mee om het kampioenschap, totdat in de absolute slotfase spanning en blessures hun tol eisen. Het elftal van veldkapitein Jan van Dijk eindigt als derde, hoger dan ooit tevoren.

"We hadden met Hennie Meijer en Milko Djurovski geweldige spitsen", vertelde aanvaller Harris Huizingh - met zijn kopkracht en verfijnde techniek ook zélf een belangrijke pion - in 2009 aan VI.

"Ik speelde daar kort achter en dat liep fantastisch. Met onder anderen Van Dijk, Edwin Olde Riekerink, Jos Roossien en Theo ten Caat hadden we jongens die op het veld verantwoordelijkheid namen. Bij die groep paste Westerhof perfect, een prima motivator."

Het succes blijkt eenmalig, het topteam zal uit elkaar vallen. In 1998 degradeert FC Groningen zelfs. Twee jaar later keert de club terug op het hoogste niveau.

Keeperslegende
Tonny van Leeuwen groeide op bij Sparta, verhuisde in 1963 naar GVAV en ontwikkelde zich daar tot een van de beste Nederlandse doelmannen ooit. Zijn moed, lenigheid, zweefduiken en katachtige reflexen bezorgden menig spits een beroerde middag. Tijdens het seizoen 1970/71 hoefde Van Leeuwen, in de Eerste Divisie, slechts zeven treffers te incasseren.

Op 15 juni 1971, na het in ontvangst nemen van de prijs voor de minst gepasseerde keeper, kwam hij op de terugweg om het leven bij een auto-ongeval, slechts 28 jaar oud. FC Groningen vernoemde een tribune naar hem en eerde zijn held in 2014 met een standbeeld voor het stadion. 

Koeman-dynastie
Ook Martin Koeman en zijn zonen Ronald en Erwin kregen van de club een tribune naar zich vernoemd. Ze vormen een unieke dynastie. Niet alleen speelden ze alle drie voor FC Groningen in de Eredivisie, ook werden ze allen international. Martin (1), Ronald (78) en Erwin (31) speelden samen 110 interlands. De oudste Koeman overleed op 18 december 2013 aan een hartaanval, 75 jaar oud. 

Eindelijk prijs
FC Groningen had in 1989 al eens de finale om de KNVB-beker bereikt, maar verloor dat duel kansloos met 4-1 van PSV. Bij de tweede gelegenheid was het wél raak. De club won op 3 mei 2015 haar eerste hoofdprijs sinds de oprichting in 1971. De Groningers klopten in De Kuip bekerhouder PEC Zwolle (2-0), via twee goals van de Slowaak Albert Rusnák.

Bron: Voetbal International

Gerelateerd

Stand

Team G P D
1 PSV 16 40 24
2 Ajax 16 35 34
3 AZ 16 35 14
4 PEC Zwolle 16 30 8
5 FC Utrecht 15 27 1
6 Feyenoord 15 26 10
7 Vitesse 15 23 9
8 ADO Den Haag 16 23 -4
9 Heracles Almelo 16 21 -9
10 sc Heerenveen 16 20 -4
11 FC Groningen 16 17 -2
12 Excelsior 16 17 -8
13 VVV-Venlo 16 16 -7
14 Willem II 16 16 -10
15 FC Twente 16 13 -9
16 NAC Breda 16 13 -16
17 Sparta Rotterdam 15 11 -13
18 Roda JC Kerkrade 16 11 -18