Imposante en onthullende documentaire

"Wie genoten heeft van The Last Dance, zal zwaar onder de indruk zijn van LANCE"

donderdag 21 mei
‘Ik ga niet liegen. Ik ga je mijn waarheid vertellen’. Aan het woord is Lance Armstrong. ‘Liegen’ en ‘Waarheid’, twee woorden die de laatste 25 jaar van het leven van de inmiddels 48-jarige ex-Tourwinaar aardig samenvatten. In de nieuwe documentaire ‘LANCE’ schotelt de outcast van de internationale wielerwereld zijn publiek weer nieuwe inzichten voor. Wielerliefhebber Vincent Schildkamp weet inmiddels niet meer wat hij moet geloven.

De eerste scene. In de allereerste scene, een monoloog op camera, krijgt hij het alweer voor elkaar. Hij laat me twijfelen. Armstrong vertelt een verhaal over een ontmoeting met zes landgenoten die hem vijf jaar na zijn dopingschorsing in een bar helemaal stijf schelden. ‘Niets aan de hand’, denk ik als kijker. In deze scheldpartij valt niets te winnen. Draai om, loop weg en ga over tot de orde van de dag. Armstrong schetst in zijn monoloog een ander einde. De manier waarop hij het doet, de wijze waarop hij het zegt, voedt voor de zoveelste keer in de afgelopen 25 jaar mijn gevoel dat hij liegt. Of nee, dat hij met de waarheid speelt.

Sporticoon

In 1993 wordt Lance Armstrong als jonge twintiger in Oslo wereldkampioen op de weg. Amerika heeft de opvolger van Greg LeMond. Ook hij zal de wielerwereld veroveren. Maar het loopt anders. Drie jaar na het winnen van de wereldtitel wordt bij Armstrong kanker geconstateerd. De overlevingskansen zijn minder dan vijftig procent. Dan ontvouwt zich een ‘all American story’. De Texaan ‘overwint’ zijn ziekte en keert terug in het peloton. En wint. Veel. Alleenheerser in de Tour de France tussen 1999 en 2005. Zeven zeges op rij. Op het toppunt van zijn roem een internationaal sporticoon. Zijn Livestrong-foundation ondersteunt met meer dan 500 miljoen dollar kankerslachtoffers en kankeronderzoek.

Naarmate de zeges in de Tour zich opstapelen, nemen de twijfels rondom Armstrong toe. Doet hij het schoon? Er ontstaat een vete tussen de Franse pers en de strijdlustige Amerikaan. Hoewel, strijdlustig dekt de lading niet. Armstrong is ronduit agressief, overheersend en intimiderend in zijn vlucht naar voren. Gedreven om zijn tegenstanders niet alleen te verslaan, maar te vernederen. In mijn groepje wielerliefhebbers kantelt het sentiment ook. Jarenlang keken we vol bewondering naar de man die terugkwam na een maandenlang ziekbed, zware operaties en een experimentele chemo-behandeling. Mijn vrienden geloven hem niet meer. Ik wel. Is het mijn aangeboren naïviteit? Het zal een rol spelen. Maar ik kon me niet voorstellen dat iemand die zijn lichaam zo vergiftigd zag worden met de zwaarst denkbare ziekte later datzelfde lichaam zou bedonderen met verboden middelen en bloedtransfusies. Dat hij de kanker in woord en gebaar als schild zou gebruiken tegen de aanvallen van dopinggebruik. En dat kan ik eigenlijk nog steeds niet.

Pas in 2012, na talloze rechtszaken, beschuldigingen en aanvallen van voormalig ploeggenoten spat de zeepbel. Armstrong bekent in een legendarisch interview met Oprah Winfrey zijn systematische dopinggebruik. Zijn zeven tourzeges zijn hem dan al ontnomen. Als het interview met Winfrey bedoeld is om iets van zijn imago te redden, dan is die missie volledig mislukt. Armstrong komt in het anderhalf uur durende gesprek over als een sociopaat. Een notoire leugenaar die geen berouw toont. En dan wordt het relatief stil rondom The Boss.

LANCE

De vraag is wat Lance Armstrong in 2020 met deze nieuwe documentaire wil bereiken. Het voor de hand liggende antwoord is dat hij een nieuwe poging doet om zijn gebarsten reputatie enigszins op te vijzelen. Maar de documentaire is zo veel meer dan dat. Aan de hand van voormalig ploeggenoten, ploegleiders, vrienden en vijanden worden het karakter en de motieven van Armstrong volledig ontleed. Geeft de film een nieuw beeld van de handelingen van Lance Armstrong? Wordt het contrast tussen ‘goed’ en ‘fout’ scherper of vertroebelt het juist? Blijft de controverse die Armstrong altijd opgeroepen heeft overeind? Oordeel zelf. Wie genoten heeft van The Last Dance (ook van de collegae van ESPN) zal zwaar onder de indruk zijn van deze fascinerende documentaire over een ander internationaal sporticoon.

Vincent Schildkamp

De ESPN-documentaire 'LANCE' zie je zaterdag 6 juni (deel 1) en zaterdag 13 juni (deel 2) om 21.00 uur op FOX Sports 1